Trong một tang lễ thì bàn thờ luôn nằm ở vị trí trung tâm, là tâm điểm của đám tang, cũng là nơi mà ở đó người sống và người đã khuất “giao tiếp” với nhau thông qua linh cảm và tấm lòng. Một tang lễ có được xem là chu toàn hay không trước tiên được đánh giá thông qua cách bài trí bàn thờ, đó cũng là cách để khách viếng quan sát và nhìn nhận tấm lòng của gia đình cho người đã khuất.

Việc bài trí bàn thờ tang lễ cần phải được thực hiện hết sức nghiêm túc và trang trọng, không được xảy ra bất kỳ sai sót nào.

Những Lưu Ý Trong Việc Trang Trí Bàn Thờ Đám Tang

1. Bàn thờ trong tang lễ

Khi trong nhà có người qua đời, gia đình sẽ phải lập một bàn thờ (người xưa gọi là “linh tọa” hay “bàn độc”) cho người mất. Đây là tín ngưỡng được truyền lại từ bao đời nay của người Việt. Cách bài trí bàn thờ cho thấy tấm lòng, sự thành kính và chữ Hiếu của gia đình với người mất và các bậc bề trên.

Bàn thờ chủ yếu được nhắc đến ở đây là bàn thờ vong, tức thờ vong linh người đã khuất. Trong trường hợp người đã khuất theo Phật Giáo thì lập bàn thờ Phật.

Bàn thờ bao giờ cũng được lập ngay trước quan tài (linh cữu) của người mất, ở vị trí thích hợp, thuận tiện cho người thân thích, khách đến thăm viếng, cúng bái.

2. Các vật dụng cần có trên bàn thờ tang lễ

Trên bàn thờ tang lễ nhất thiết phải có bài vị và di ảnh người đã khuất, đây là điều tiên quyết cần phải có của một bàn thờ. Bài vị hay ảnh thờ được đặt trên khu vực chính giữa phía trong của bàn thờ. Bài vị đề chức tước, họ, tên húy, tên thụy, tên hiệu (ngày nay không có tục đặt tên thụy, tên hiệu nên chỉ dùng tên gọi thông thường).

Bát hương để chính giữa phía trước bàn thờ, với ba đài (chén) rượu phía ngoài, hai bên là đèn nến, ống hương (nhang). Trên bàn thờ bày mâm ngũ quả, đồ tam sự (lư/đỉnh hương, hai cây đèn) hoặc nhà khá giả thì bày ngũ sự (lư/đỉnh hương, hai cây chân đèn, đôi hạc), bình hoa.

Ngày nay, lễ bày trên bàn thờ lúc làm đám tang ngoài ra còn có thêm nhiều đồ cúng như xôi, hoa quả, đồ phúng viếng, bình trà chén nước. Các đồ vật trang trí cần được sắp xếp ngay ngắn, thuận mắt, cân đối hai bên, theo thứ tự quan trọng.

Phía trước bên trên treo chữ viết trên vải trắng căng ngang (ngày nay có các phướn tang, màn tang, phông tang), cha thì viết Hỗ sơn vân ám, mẹ thì viết Dĩ lĩnh vân mê (vốn hai câu này có nguồn gốc từ hai câu thơ trong Kinh Thi: “Trắc bỉ Hỗ hề chiêm vọng phụ hề/Trắc bỉ Dĩ hề chiêm vọng mẫu hề” – tức là “Trèo lên núi Hỗ trông ngóng cha/ Trèo lên núi Dĩ trông ngóng mẹ”). Hai bên là đối liễn cũng căng vải trắng, viết lời con thờ cha hoặc mẹ.

Một số lời thờ:

(1) Thờ ông bà cha mẹ:

– Hiếu đạo chưa đền ơn cúc dục

Hồng trần thêm tủi phận làm con

– Lễ sớm hương hôm lòng hiếu kính

Non cao biển rộng đức sinh thành

(2) Thờ cha:

– Ân cao quá núi ngàn ngàn trượng

Nghĩa nặng hơn sông vạn vạn tầm

(3) Thờ mẹ:

– Thập nguyệt hoài thai ân cố phúc

Tam niên nhũ bộ đức cù lao

Với người đã khuất hoặc gia đình theo đạo Phật thì khi bày bàn thờ Phật trong đám tang, đồ lễ bài trí trên bàn thờ bao gồm:

  • Tượng Phật A Di Đà hoặc Tam Thánh Tây Phương (Phật A Di Đà – Quan Thế Âm Bồ Tát – Đại Thế Chí Bồ Tát)
  • Bình hoa (kiêng kỵ một số loại hoa – sẽ nêu ở dưới)
  • Mâm ngũ quả
  • Bánh, nước, trà khô
  • Một ly nước xá tịnh
  • Một lư hương
  • Một cặp đèn

Nếu người đã khuất không theo tôn giáo nào thì việc bài trí đồ lễ không bao gồm tượng Phật như ở trên, mà chỉ đơn thuần gồm bài vị, di ảnh, đồ lễ, đồ tam sự,..

Mâm cơm cúng: thông thường cơm cúng sẽ là cơm chay, gồm các món chay và một chén cơm trắng có cắm hai chiếc đũa bên trên.

Ngoài ra, tùy thuộc vào từng gia đình, cũng như phụ thuộc vào từng giai đoạn của đám tang mà các thầy tế sẽ có những điều chỉnh phù hợp với bàn thờ trong suốt thời gian diễn ra tang lễ. Phía gia đình nên cân nhắc nghe theo và thực hiện để đảm bảo tính trang nghiêm của tang lễ.

Xem thêm: Sau khi thân nhân qua đời, cách tốt nhất để cúng tế cho hương linh là như thế nào?

3. Một số điều kiêng khi trang trí bàn thờ đám tang

Lẽ dĩ nhiên, trang trí bàn thờ đám tang là điều hệ trọng do đó cũng sẽ có những điều kiêng kỵ đi kèm, thứ nhất là để tránh xảy ra tai họa với người mất lẫn người sống ngay trong đám tang, thứ hai là để thể hiện sự chu toàn của gia đình với người đã khuất và xây dựng cái nhìn gia giáo nề nếp về gia đình trong mắt người ngoài.

Điều kiêng kỵ thứ nhất: viết sai tên trên bài vị

Bài vị được xem như “bộ mặt” của người đã khuất trên bàn thờ. Việc viết sai tên, tuổi, bát tự và các thông tin của người đã khuất là điều vô cùng kiêng kỵ. Trên khía cạnh tâm linh có thể hiểu là “thờ không đúng người”, vong linh không được hưởng tế lễ trên bàn thờ, thậm chí là lôi kéo điều xui rủi từ bên ngoài.

Do đó, khi đề tên trên bài vị người đã khuất phải thật cẩn trọng, kỹ lưỡng, không được xảy ra sai sót.

Điều kiêng kỵ thứ hai: ảnh thờ không được quá phô trương, dữ dội

Lựa chọn ảnh thờ của người mất nên lựa chọn ảnh trang nghiêm, đúng mực, không quá phô trương hay dữ dội để tránh những suy nghĩ không đúng đắn về người mất.

Ảnh thờ cũng nên lựa chọn những tấm chân dung rõ mặt, ngay ngắn, khí sắc tươi tốt của người đã khuất.

Điều kiêng kỵ thứ ba: không nên lựa chọn một số loại hoa không phù hợp với đám tang

Tang lễ là việc âm, khi trong nhà có người mất tức là âm thịnh dương suy, hoa trên bàn thờ do đó cũng nên là các loại hoa có tính âm, phù hợp với việc tang lễ tế sự như hoa cúc, hoa lay ơn trắng… 

Không nên đặt các loại hoa đại, hoa cúc vạn thọ, hoa nhài, hoa phong lan…vì những ý nghĩa không phù hợp mà các loại hoa này mang lại.

Điều kiêng kỵ thứ tư: không nên để đèn lụi (tắt hoàn toàn)

Bàn thờ tắt đèn tối là điều cần tránh, bởi đèn trên bàn thờ tạo sự ấm cúng cho khu vực tang lễ. Đèn sáng thu hút năng lượng dương, cũng như soi rõ ban thờ người mất.

Các điều kiêng kỵ trên không chỉ nhằm mục đích tránh những xui xẻo không đáng có, mà còn thể hiện lòng thành kính với người đã khuất.

4. Kết luận

Trên đây là toàn bộ những lưu ý trong việc trang trí bàn thờ đám tang mà Hiếu An muốn đem lại cho quý vị.

Hiện nay, vì nhiều lý do cả chủ quan lẫn khách quan nên xu hướng chung của mọi gia đình khi tổ chức tang lễ là lựa chọn các dịch vụ tổ chứuc tang lễ trọn gói. Điều này đem lại sự tiết kiệm, nhanh gọn cũng như tránh tối đa các rủi ro, thiếu sót cho tang lễ người thân trong gia đình.

Dịch vụ tang lễ Hiếu An trân trọng giới thiệu đến quý gia đình các gói dịch vụ tổ chức tang lễ, an táng/hỏa táng trọn gói, giúp quý gia đình có điều kiện lựa chọn để tổ chức một tang lễ chu toàn.

Với đội ngũ giàu kinh nghiệm và chuyên nghiệp, cùng với những dịch vụ chất lượng với chi phí hợp lý cho gia đình, Hiếu An mong muốn được là chỗ dựa và đồng hành cùng với gia đình trong những lúc tang gia bối rối khó khăn.

Chúng tôi sẽ tư vấn cho quý gia đình về những vấn đề hệ trọng trong tang lễ, bao gồm cả cách bài trí bàn thờ sao cho đúng với nghi lễ tâm linh và trang trọng, làm an lòng người đã khuất cũng như tạo hình ảnh tốt đẹp cho gia đình trong mắt khách viếng.

Xem thêm: Tìm hiểu về lễ hạ huyệt

Chuyên mục: Blog