Bài viết dưới đây cung cấp những điều cấm kỵ, những điều cần kiêng cữ trong đám ma, sau đám tang.

Ông bà ta có câu “có kiêng có lành”, điều đó cho thấy cái nhìn sâu sắc về cuộc sống trong văn hóa người Việt từ xưa, trong mọi vấn đề, đặc biệt là vấn đề tâm linh. Sự kiêng cữ, cũng giống như điều nên làm, là những việc hạn chế tối đa rủi ro và gia tăng phước lành đối với cuộc sống của người thân còn sống.

Tang ma là một trong những nghi thức tâm linh có ý nghĩa gần như hệ trọng nhất trong hệ thống các nghi thức tâm linh. Do đó, các điều kiêng kỵ cũng nhiều hơn và có tính chất như bắt buộc.

Những điều cấm kỵ trong đám ma, sau đám tang

1. Tại sau cần phải kiêng cữ trong giai đoạn tang ma, sau đám tang?

Khi trong nhà có người mất, những vấn đề tâm linh sau đó cũng phát sinh như tang ma. Đây là giai đoạn âm dương chuyển giao trong gia đình, âm khí cũng nặng nề hơn, khiến cho gia đình buồn rầu, gặp nhiều điều xui xẻo.

Xét trên khía cạnh tâm linh, đây là thời điểm âm thịnh, nếu không kiêng cữ, gia đình có thể là mục tiêu của các thế lực xấu quấy nhiễu, khiến cho gia đình không được như ý muốn, công việc thất bát, gia đạo xui rủi, xảy ra nhiều tai nạn, buồn rầu, mà vong linh người đã khuất ở dưới suối vàng cũng không được yên.

Chính vì thế, cần phải có sự kiêng cữ nhất định trong khoảng thời gian này. Không chỉ nhằm hạn chế xui rủi, cầu bình an, mà còn để an lòng người đã khuất.

2. Những điều cần kiêng cữ trong đám tang, sau đám tang

1. Kỵ lúc ra đi không có người thân bên cạnh

Thời xưa con người rất xem trọng việc nối dõi tông đường, cho rằng lúc người già ra đi, nhất định phải có con cháu bầu bạn để lúc rời đi khỏi thế gian có người tiễn đưa, không cảm thấy cô độc, ở dưới âm phủ cũng không phải nhớ nhung, linh hồn cũng dễ yên nghỉ.

2. Kỵ để người đã khuất ở trần

Trước khi trút bỏ hơi thở cuối cùng phải mặc quần áo đẹp cho người đó, không nên để cởi trần ra đi.

Người phương Đông chúng ta rất kỹ tính trong những nghi thức khâm liệm. Trước khi trút bỏ hơi thở cuối cùng phải mặc quần áo đẹp cho người đó, không nên để cởi trần ra đi. Hoặc cũng có thể sau khi người đã khuất ra đi, gia đình người thân sẽ dùng nước sạch thay rửa cơ thể và thay quần áo mới cho người quá cố. Thường thì, người già đến một số tuổi nhất định sẽ dặn dò con cháu chuẩn bị sẵn áo liệm trước để các cụ yên tâm.

Thường thì áo liệm thường được sắm 3 cái, 5 cái, 7 cái, kỵ dùng số chẵn vì theo quan niệm, số chẵn sẽ làm tai họa ập đến gia đình một lần nữa. Áo liệm được làm bằng lụa, kỵ dùng vải gấm hoặc sa tanh với mong muốn ban phúc cho con cháu. Áo liệm cũng không được làm từ da và lông do quan niệm rằng, nếu để người đã khuất mặc áo liệm bằng da và lông thì kiếp sau sẽ đầu thai thành động vật.

3. Những cấm kỵ khi nhập liệm

– Khi nhập liệm kỵ nước mắt bắn vào thi thể. Khi nhập liệm, những người thân cần phải tạm thời kìm nén đau thương, kìm nén dòng nước mắt để tránh nước mắt rơi vào thi thể. Chính vì thế mà ở một số gia đình, người thân không để vợ/ chồng/ con cái của người đã khuất nhập liệm vì người thân cận dễ rơi nước mắt làm bắn vào thi thể.

– Trước khi nhập liệm kỵ mèo, chó đến gần thi thể, bởi vì có ý kiến cho rằng chúng sẽ kiến cho người chết đột nhiên bật dậy hoặc biến thành quỷ nhập tràng.

– Quan tài kỵ dùng gỗ cây liễu. Chất liệu tốt nhất để làm quân tài là gỗ cây tùng hoặc cây bách. Cây liễu do không ra hạt nên sợ đời sau không có người nối dõi.

Xem thêm: Khâm liệm là gì? – Những điều cần lưu ý khi khâm liệm

4. Cấm kỵ khi báo tang

Khi lo việc tang ma, phải treo mảnh vải trắng, tờ giấy trắng ở bên ngoài cổng để người ngoài biết trong nhà có người qua đời, đồng thời báo tang cho bạn bè, thân thích xa gần, báo tin cho những người ở nước ngoài hoặc ở xa xôi, gọi con cái về chịu tang. Trong đó, báo tang cho thông gia cần phải thận trọng. Cha mẹ mất, sau khi xác định ngày làm đám tang, con trai phải đến nhà thông gia báo tang. Khi báo tang, trước khi vào nhà cần quỳ ở ngoài hành lễ, báo cáo với thông gia tin cha mẹ mất cùng ngày tháng tổ chức tang lễ. Tuy nhiên, những tập tục này ngày nay đã dần phai một đi nhiều vì tính rắc rối và không cần thiết của nó.

5. Chọn ngày tổ chức tang lễ và vị trí chôn cất

Người xưa cho rằng sau khi chết, linh hồn còn chưa lập tức đi xa. Do vậy ngay từ ngày xưa, nhiều người đã rất cầu kỳ trong việc lựa chọn ngày tháng tổ chức tang lễ, để tránh những điều không may sẽ xảy ra. Vị trí của mộ tốt hay xấu cũng sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến bần hàn phú quý của con cháu đời sau.

– Không được chôn cất ở nơi có tảng đá lớn .

– Không chôn cất ở nơi có bãi cát và nước chảy xiết.

– Không chôn cất ở kênh rạch và nơi hoang vắng.

– Không chôn trên đỉnh núi cô độc.

– Không chôn xung quanh đền, chùa, miếu.

– Không chôn gần nhà tù.

– Không chôn nơi đồi núi hỗn loạn.

– Không chôn nơi phong cảnh u sầu.

– Không chôn nơi ẩm ướt hoặc địa hình không ổn định.

Tuy nhiên, hiện tại do điều khiện đất đai địa hình ở nhiều vùng, địa phương không thuận lợi nên nhiều quy tắc, cấm kỵ cũng không còn được tuân thủ triệt để. Thêm nữa, ngày nay, có rất nhiều gia đình đã đồng ý thiêu xác người đã khuất rồi mới đưa về nhà chôn cất để không phải trải qua nghi thức “sang nhà, sang cát” cho người đã khuất, tránh thêm một lần đau thương nữa.

6. Cấm kỵ sau khi hạ huyệt

Sau khi hạ huyệt người đã khuất, người đưa tang cần đi quanh mộ ba vòng, trên đường về kỵ quay đầu nhìn lại, để tránh linh hồn người đã khuất lưu luyến theo người sống về nhà.

7. Trong thời gian chịu tang, con cái không được mặc đồ lòe loẹt

Sau khi cha mẹ qua đời, con cái cần phải chịu tang. Thời xưa phải chịu tang 3 năm, bây giờ tuy đã rút ngắn lại, nhưng trong thời gian này vẫn nên chú ý, không được mặc quần áo lòe loẹt, trang điểm đậm, uống rượu hát hò.

8. Trong thời gian để tang, tránh đi thăm bạn bè, họ hàng

Trong thời gian con cái đang để tang, không nên đi thăm bạn bè và họ hàng, không tụ tập, không chúc Tết, đặc biệt là không đến chúc Tết những gia đình có người bị bệnh để tránh đem điều không may đến.

9. Kiêng động cuốc, động thuổng vào mộ trong thời gian để tang

Sau khi người chết mới được chôn cất ba ngày, người ta sẽ đắp mộ kỹ lưỡng trong khi làm lễ mở cửa mả. Từ đấy trở đi, kiêng không đắp mộ trong vòng tang. Tục lệ này là để tránh mồ mả bị sập, bị động trong thời gian áo quan và thi hài đang tan rữa. Con cháu khi đến mộ thắp hương chỉ được lấy đất đắp vào những chỗ sụt lở, kiêng trèo lên mộ hay động cuốc thuổng vào mộ.

10. Kiêng bật loa, hò hét giải trí khi gặp tang

Trong buổi tang lễ, người ta thường kiêng bật ti vi, loa đài ồn ã. Trường hợp cạnh một đám tang là một đám cưới thì nhà có đám cưới cũng phải vặn nhỏ loa đài, không biểu lộ sự hân hoan thái quá với việc “hỷ” nhà mình mà nên tổ chức đơn giản, gọn nhẹ so với dự định ban đầu.

Hiện nay, tùy văn hóa từng vùng miền, có nơi vẫn thuê loa nhạc về tổ chức cho người mất để xua tan bớt không khí đau buồn.

11. Người cao tuổi, phụ nữ có thai và người bị chó dại cắn kiêng dự tang lễ

Người mới mất luôn lạnh hơn so với nhiệt của người bình thường cũng như môi trường xung quanh. Vì vậy, người ta thường kiêng không cho các bậc cao lão, phụ nữ có thai và trẻ nhỏ đến dự lễ khâm niệm, an táng và cải táng vì sợ sẽ bị nhiễm phải hơi lạnh mà ốm.

Đi đưa tang về nên xông lá xoan, xông bồ kết để tống bớt âm khí, tránh bị nhiễm mà thương hàn.

Nếu có cụ già, trẻ nhỏ hay phụ nữ mang thai ở gần gia đình có tang, người ta thường đặt ở cửa ra vào một lò than đốt vỏ bưởi và quả bồ kết để trừ uế khí.

Những người bị chó dại cắn cũng phải tuyệt đối cách ly đám tang vì khi nhiễm phải hơi lạnh sẽ lên cơn dại mà chết.

12. Kiêng đi nhanh khi khiêng linh cữu

Dân gian có tục giữ cho thi hài người chết được nằm yên, cho nên khi khiêng linh cữu cần phải nhẹ nhàng, thậm chí còn phải cố tình khiêng chậm để thể hiện sự lưu luyến với người đã khuất.

13. Kiêng hạ huyệt khi chưa làm lễ cúng thổ thần

Trước khi hạ huyệt, người ta phải làm lễ cúng thổ thần để xin phép được an táng người chết tại đây. Lễ cúng thổ thần gồm có trầu, rượu, vàng hương và đĩa xôi, thủ lợn, hay giò, gà… Tất cả được bày theo một án đặt theo chiều hướng thuận lợi.

Cúng thổ thần xong, đợi giờ Hoàng đạo thì linh cữu mới được hạ huyệt. Để thêm phần long trọng, người đại diện tang lễ còn làm lễ, đọc văn tế…

14. Kiêng hạ huyệt khi chưa làm lễ cúng thổ thần

Thời xưa, khi cha mẹ mất, con cái thường phải để tang ba năm. Trong thời gian đó, người ta kiêng không được lấy vợ, lấy chồng vì nếu không sẽ bị làng xã khinh rẻ vì tội bất hiếu với cha mẹ, tổ tiên.

Ngày nay, việc kiêng cữ không còn kỹ lưỡng như trước nhưng nhiều gia đình vẫn thường kiêng cưới vợ, gả chồng cho con khi chưa làm giỗ đầu cho người quá cố.

15. Kiêng để ánh sáng mặt trời soi trực tiếp khi cải táng

Việc cải táng (bốc mộ) luôn được thực hiện về đêm để tránh ánh sáng mặt trời vì có nhiều trường hợp thi thể sau nhiều năm vẫn còn nguyên vẹn, nếu để ánh sáng mặt trời chiếu vào, thi thể sẽ rữa ngay và teo lại. Nếu gặp trường hợp như vậy phải lấp đất vào ngay, vài năm sau mới được cải táng.

Xem thêm: Cải táng là gì? Những điều cần biết về phong tục cải táng

Chuyên mục: Blog